در نهایت هم بهتون نشون می دیم چطور خرید و فروش انجام بدید و یه سری از اشتباهات رایج در بورس رو بهتون تذکر می دیم.
در آخر هم با بعضی از اصطلاحات بازار آشناتون می کنیم که برای معامله کردن تو بورس لازم دارید بدونید اینا چی هستن. بنابراین در این مسیر آموزشی شما به صورت خلاصه مفاهیم زیر رو یاد می گیرید:
مسیر آموزش:
بورس اصلاً چرا به وجود آمد؟
شرکت، سهم و قانون تجارت به زبان ساده
نقش بورس در اقتصاد و تأمین مالی
آشنایی با ارکان بازار سرمایه ایران
آموزش ثبتنام در سجام و انتخاب کارگزاری
اولین خرید و فروش سهم
اشتباهات رایج در معاملات بورس
اصطلاحات ضروری بورس که همه باید بدانند
بخش اول | اصلاً بورس چرا به وجود آمد؟
فرض کن من یک کارخانه دارم.
برای توسعه کارخانه به ۵۰۰ میلیارد تومان پول نیاز دارم.
سه راه بیشتر ندارم:
از بانک وام بگیرم.
یک سرمایهگذار بزرگ پیدا کنم.
مالکیت کارخانه را بین هزاران نفر تقسیم کنم.
راه سوم دقیقاً همان چیزی است که بورس بر اساس آن ساخته شده.
شرکت چیست؟
شرکت یعنی:
چند نفر سرمایههایشان را روی هم میگذارند و یک شخصیت حقوقی جدید ایجاد میکنند.
مثلاً
۱۰ نفر
هر کدام ۱۰۰ میلیون تومان برای راه اندازی کسب و کار تأمین می کنن
و بعد
یک شرکت یک میلیارد تومانی تأسیس و ثبت می کنن
تو این شرکت هر نفر از سرمایه گذارها به نسبت پولی که آوردن در سود و زیان شرکت سهیم هستن
یا به بیان دیگه، هر سهم یعنی یک تکه از مالکیت شرکت.
بخش دوم | اقتصاد بدون بورس چه شکلی است؟
اقتصاد دو بخشی
در یک اقتصاد دو بخشی که ساده ترین مدل برای نشون دادن اینه که در یک کشور چطور اقتصاد کار می کنه، اقتصاد دو بخشی هست که در اون تنها خانوار و بنگاه های اقتصادی قرار دارن
در این مدل ساده شده از اقتصاد:
مردم کار میکنند
شرکت حقوق میدهد
کالا تولید میشود
و تمام، اما مشکل چیست؟
اگر شرکت بخواهد بزرگ شود پول ندارد
مدل دو بخشی با وجود پس انداز خانوار
در این مدل از اقتصاد، خانوارها بخشی از درآمدشون رو پسانداز میکنن و تمامش رو خرج نمی کنن،
بنابراین پول بهصورت پسانداز وارد بازارهای مالی می شه و در اختیار بنگاههای اقتصادی قرار میگیره؛
بنگاههای اقتصادی (مثل کارخانه های تولیدی و ...) از این طریق فعالیت تولیدی خودشون رو گسترش می دن؛
بازار مالی هم نقش واسط را میان پس انداز خانوارها و سرمایه گذاری بنگاهها بازی میکند.
شناخته شده ترین و اولین نهاد بازارهای مالی بانک هست
بانک واسطه پول بین پس انداز خانواده ها و بنگاه های اقتصادی میشود.
اما بانک محدودیت هایی دارد:
باید بهره بگیرد.
سقف وام دارد.
وثیقه میخواهد.
منابعش هم محدود است.
اینجاست که نقش یه بازار منسجم و متمرکز به اسم بورس پررنگ می شه.
نقش بورس
برای رفع مشکلات تأمین مالی بنگاه ها، بازار سرمایه یا همون بورس وارد می شه
اینجا دیگر شرکت لازم نیست وام بگیرد.
سهام میفروشد.
مردم شریک میشوند.
و در نهایت کار جلو می ره
بخش سوم | بورس چه مشکلی را دقیقاً حل میکند؟برای شرکت ها
تأمین مالی ارزانتر تمام می شه
افزایش سرمایه راحت تر انجام می شه
شفافیت افزایش پیدا می کنه
ارزشگذاری شرکت برای تحلیلگرها دقیق تر می شه
نقدشوندگی سهام شرکت ها افزایش پیدا می کنه
برای مردم
محل مناسبی برای سرمایهگذاریشون با بازدهی مناسب ایجاد می شه
ارزش پولشون در صورت سرمایه گذاری صحیح حفظ می شه و حتی افزایش پیدا می کنه
به از سهام خریداری شده از شرکت ها می تونن سالانه سود دریافت کنن (که بهش سود تقسیمی شرکت می گن)
به رشد اقتصاد کشور کمک می کنن
برای دولت
شفافیت مالی ایجاد می کنه
اخذ مالیات بهینه تر می شه
خصوصیسازی فرآیند راحت تری پیدا می کنه و شفاف تر می شه
جذب سرمایه مسیر بهتری پیدا می کنه
برای کل اقتصاد
پولهای خرد تبدیل به سرمایه بنگاه ها می شه
سرمایه صرف افزایش یا بهبود تولید می شه
با افزایش سطح تولید اشتغال رشد می کنه
و در نهایت رشد اقتصادی در کشور افزایش پیدا می کنه
بخش چهارم | بورس ایران چه بخشهایی دارد؟خیلیها فکر میکنند بورس فقط سهام است.
در حالی که چند بازار داریم:
بورس اوراق بهادار تهران
فرابورس
بورس کالا
بورس انرژی
بورس اوراق بهادار تهران:
اصلیترین بازار سرمایه ایران است.
شرکتهای بزرگ و باسابقه که شرایط سختگیرانهتری برای پذیرش دارند، سهامشان در این بازار معامله میشود؛
مثل بسیاری از بانکها، پالایشگاهها و شرکتهای بزرگ صنعتی.
فرابورس ایران:
بازاری شبیه بورس تهران است، اما شرایط پذیرش در آن سادهتر است.
بسیاری از شرکتهای کوچکتر، شرکتهای در حال رشد یا شرکتهایی که هنوز شرایط ورود به بورس تهران را ندارند، در فرابورس معامله میشوند
بورس کالا:
در این بازار به جای سهام، کالاهای واقعی معامله میشوند؛ مثل فولاد، سیمان، مس، محصولات پتروشیمی، زعفران و حتی برخی خودروها. هدف آن ایجاد بازاری شفاف برای خرید و فروش کالاهاست
بورس انرژی:
بازاری تخصصی برای معامله حاملهای انرژی و ابزارهای مرتبط با آن است؛
مانند برق، فرآوردههای نفتی، گاز و سایر محصولات انرژی
اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم:
بورس تهران و فرابورس محل خرید و فروش سهام شرکتها هستند
بورس کالا محل خرید و فروش کالاهای مختلف است
بورس انرژی محل معامله محصولات و حاملهای انرژی است
بخش پنجم | اگر بخواهم وارد بورس شوم از کجا شروع کنم؟برای انجام معاملات در بورس تهران شما باید "کد بورسی" داشته باشید که توسط سازمان بورس به شما تعلق می گیره اما باید قبلش یه سری کارهای اداری انجام بدید که البته الان بسیاری از این فرآیندها آنلاین و اینترنتی انجام می شن. بعد از طی کردن این فرآیند و انجام تمام کارها به شما یه کد بورسی منحصربفرد تعلق می گیره که دیگه شما تو بازار با اون کد شناخته می شید و هر معامله ای انجام بدید با اون کد خاص انجام می شه. برای دریافت کد بورسی مراحل زیر رو باید طی کنید هرچند بسیاری از کارگزاری ها امروز انجام تمام این فرآیند رو در وب سایت خودشون براتون امکان پذیر کردن تا راحت تر بتونید وارد بورس بشید. بنابراین قبل از اینکه این مسیر رو جداگانه طی کنید بخش انتخاب کارگزاری رو بخونید و بررسی کنید که آیا امکان انجام کامل این فرآیند در سایت کارگزاری مد نظرتون وجود داره یا نه. به هر حال مراحل به این شکل هست:
مرحله اول
ثبت اطلاعات در سجام و دریافت کد 10 رقمی سجام
چرا؟
چون دولت باید هویت سرمایهگذار را بشناسد.
حالا سجام چی هست ؟
سامانه جامع اطلاعات مشتریان (به اختصار سجام)
سامانهای هست که توسط شرکت سپردهگذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه
با هدف تسهیل دسترسی سرمایهگذاران به خدمات بازار سرمایه، راهاندازی شده.
تمام سرمایهگذاران حقیقی و حقوقی فعال در بازار سرمایه
باید در این سامانه ثبت نام کنند.
به عبارت دیگه،
هیچ شخص حقیقی و حقوقی نمی تونه بدون ثبت و تایید اطلاعات در سجام،
خدماتی از قبیل خرید و فروش سهام
و صدور و ابطال واحدهای صندوق های سرمایه گذاری
را دریافت کند.
مرحله دوم
احراز هویت
حضوری یا آنلاین
مرحله سوم
انتخاب کارگزاری
کارگزاری چیست؟
کارگزاری مثل دفتر معاملات شماست.
مثل بانک که واسطه پول است،
کارگزاری هم واسط بین خریدار و فروشنده سهام است.
بخش ششم | انتخاب کارگزاری
این قسمت را خیلیها اشتباه میروند
کارگزاری خوب فقط معروف بودن نیست.
این موارد مهمترند:
سرعت سامانه
پشتیبانی
اپلیکیشن مناسب
اعتبار معاملاتی
صندوقهای سرمایهگذاری
کیفیت آموزش
گزارشهای تحلیلی
باشگاه مشتریان
تنوع خدمات
تقریباً همه کارگزاریهای بزرگ، سفارش شما را به یک بازار واحد میفرستند؛ بنابراین تفاوت اصلی معمولاً در کیفیت خدمات، سرعت سامانه و امکانات جانبی است، نه در قیمت سهمی که میخرید.
همونطور که گفتیم بعد از انتخاب کارگزاریتون که با یه جستجوی ساده یا با پرسیدن از اطرافیانتون که در بورس معامله می کنن می تونید کارگزاری مناسب خودتون رو پیدا کنید. بعد از اون وارد وبسایتش بشید و به دنبال ثبت نام یا لینکی شبیه این بگردید.
در این وب سایت ها می تونید هم زمان با افتتاح حساب در کارگزاریتون مسیر ثبت نام سجام و احراز هویت رو هم طی کنید. در تمامی وب سایت های مرتبط با کارگزاری ها اطلاعات تماس رو برای مشتریان گذاشتن که می تونید در هر مرحله دچار مشکل شدید از طرف کارگزاریتون مشکل ثبت نام رو پیگیری کنید.
بخش هفتم | اولین خرید سهم
پنل های کاربری کارگزاری ها معمولاً می تواند با یکدیگر متفاوت باشد اما مسیر در تمامی آن ها یکسان است. شما در اولین مرحله از فرآیند خرید سهام می بایست در پنل کاربری خودتون بخش مالی رو پیدا کنید و اقدام به واریز وجه مورد نظرتون برای سرمایه گذاری کنید.
بعد از وارد کردن وجه مورد نظرتون برای سرمایه گذاری لازمه که به پنل کاربریتون برید و در اونجا دنبال یه ذره بین یا کادر جستجوی نماد بگردید. اونجاست که می تونید نماد مورد نظرتون از شرکتی که میخواید بخرید رو جستجو کنید و برای خرید یا فروش آماده بشید.
بعد از اینکه نماد مورد نظرتون رو جستجو و انتخاب کردید حالا نوبت می رسه به تعیین قیمت که از سیگنال دریافت کردید یا قیمت مد نظر خودتون و اون در در کادر مربوط به قیمت سهام برای خرید وارد کنید.
در مرحله ی بعد باید بررسی کنید که چند سهم از شرکت رو می خواید بخرید. این کار معمولاً توسط خود وب سایت و ابزارهای کارگزاری ها قابل انجام هست اما در هر صورت اگر چنین ابزاری رو وب سایت کارگزاریتون در اختیارتون نذاشته بود (که معمولاً کنار باکس قیمت خرید یا فروش قرار داده و با عکس یا آیکون یک ماشین حساب قابل پیدا کردنه)، خیلی راحت مبلغی از کل پولتون رو که می خواید سهام بخرید تقسیم می کنید به قیمت خرید ضرب در عدد 1.012524 که مقدار کارمزد خرید و فروش سهام شرکت هاست.
